Өрт сөндіргіштердің эволюциясы: шыны колбалардан бастап bontel ампулаларына дейін
ХХ ғасырдың басында алғашқы көбік және көмірқышқыл өрт сөндіргіштер пайда болды. Сілтілік және қышқыл ерітінділердің арасындағы химиялық реакцияның нәтижесінде алынатын көбіктің көмегімен жанатын сұйықтықтарды сөндіру әдісі 1904 жылы ұсынылды. Жалынды сөндіруге арналған көбікті өрт сөндіргіштен сорғымен айдап шығару қажет болдаы. Әдістің авторы — ресейдің өнертапқышы Александр Георгиевич Лоран, француз эмигранттарының ұрпағы.
Ұнтақтық немесе көмірқышқыл өрт сөндіргіштер негізгі өрт сөндіру құралдарына айналды. Бірақ олардың бұрын және қазіргі күнде де көптеген кемшіліктері бар: алғашқылары ықшам әрі жеңіл болғанымен, тиімділігі аз болатын, ал екіншілернде керісінше: жақсы сөндіреді, бірақ оны кез келген адам көтере алмайды.
Уақыт өте берді, өрт сөндіргіштер күрделене түсті. Оларға электрондық сым қосыла бастады, тұтанған жағдайда бөлменің төбесінен душтағы сияқты су аға бастайды. Бұл бір апаттан құтқарғанымен, басқа бір апатқа алып келеді – жиһаз, техника мен құжаттар жарамсыз болып қалады. Басқа жағдайларда детекторлар қажетті сезімталдыққа ие болмайды, өрт енді басталған кезде іске қосылмай қалады.
Соңғы жылдары әлемде өзі іске қосылатын өрт сөндіргіштер кеңіне таралды. Ресейде BONTEL компаниясы осындай өрт сөндіргіштердің пионері мен көшбасшысына айналды. Сынақта және іс жүзінде тексерілді: BONTEL өрт сөндіргіштері реакцияның жоғары жылдамдығымен және кең қамту аймағымен ерекшеленеді. BONTEL ампуласын орнатқан кезде, өзі орнатылған жерден 2 метр қашықтықта тозаңданады.
BONTEL құралдары желдің, жаңбыр мен күн сәулесінің әсеріне сезімтал емес. Сенімді жұыс атқару тұрғысынан алғанда, BONTEL дербес өрт сөндіру құралдары өрт сөндіру мен сигналдың негізгі жүйесі істен шыққан жағдайда да жұмыс істейді. BONTEL ампулаларының басты жетістігі: амрплалар өртты пайда боған жерінде жойып, мұны кез келген бөлме-жайда атқарады.
BONTEL өрт сөндіргіштерінің жұмыс істеу қағидасы қарапайым. Егер осындай өрт сөндіргіштің жанында өрт пайда болса, автоматты қорғау жүйесі іске қосылады. Бөлме-жайда температура көтерілген кезде, ыдыстың ішіндегі қысым ұлғая түседі. Ерітіндінің температурасы 90oC-ге жеткенде, ампула автоматты түрде сынып, ішіндегісі өр ошағының үстінде тозаңданады.
Сөндіру құралы жалынның үстінде тозаңданады, өрт болған жерді тез суытады және бір мезгілде оттегіні жану аймағынан ығыстырады. Сонымен қатар жанып тұрған бетте BONTEL құралы жұқа үлбір қабатын түзеді, осы қабат оттегінің келіп түсуіне және қайта тұтануына кедергі жасайды.
Ұнтақтық немесе көмірқышқыл өрт сөндіргіштер адамдар үшін қауіпсіз емес: химиялық күю жағдайлары да болды. BONTEL өрт сөндіргіштерінің адамға мүлдем зияны жоқ, мұның өзі барлық қажетті сертификаттармен расталған. Баллондар органикалық сұйықтықпен толтырылады, ал өртте сынатын амуланың бір бөлігі жарақатқа қауіпсіз материалдан өндіріледі.
BONTEL-дің ішіндегісі адамдарды ғана сақтап қоймайды — техника мен жиһазға да ыңғайлы. Ыстық бетте пайда болатын үлбір көмір қышқыл гзға немесе сутегіге айналып, бір тәуліктен соң өзінен-өзі жойылып кетеді — оны шүберекпен жуудың да қажеті жоқ. Үлбірдің құрамында су жоқ, тұйықталмайды — сіз ешбір қиындықсыз BONTEL ерітіндісі болған теледидарды немесе музыкалық орталықты пайдалана аласыз.
Өз қасиеттеріне орай BONTEL шындығында өрт сөндіргіштер эволюциясының ұшар шыңы болып саналады. Бұл эволюция жалғаса түседі!